Argumentatio-3

Paragraaf 126

scriptum enim ita dicunt esse: VT AVT EORVM BONA VENEANT QVI PROSCRIPTI SVNT; quo in numero Sex. Roscius non est: AVT EORVM QVI IN ADVERSARIORVM PRAESIDIIS OCCISI SVNT. Dum praesidia ulla fuerunt, in Sullae praesidiis fuit; postea quam ab armis omnes recesserunt, in summo otio rediens a cena Romae occisus est. si lege, bona quoque lege venisse fateor. sin autem constat contra omnis non modo veteres leges verum etiam novas occisum esse, bona quo iure aut quo modo aut qua lege venierint quaero.

 

qui proscripti sunt – qui in adversariorum praesidiis occisi sunt: twee citaten uit de proscriptie-wet.

si lege – sin autem ... novas: het alternatief wordt syntactisch sterk uitgedrukt; de optie dat alles rechtmatig is gebeurd wordt zeer beknopt geopperd, terwijl de optie die Cicero bepleit in een zeer lange zin gegoten wordt (waarbij de hoofdzaak, namelijk dat Roscius onrechtmatig gedood is, door de alliteratie constat contra gemarkeerd wordt).

quo iure aut quo more aut quo lege: tricolon met woorden die vergelijkbare betekenis hebben: ius is het recht in het algemeen, mos de juridische traditie in Rome, lex de door het Romeinse volk gemaakte wetten; hetzelfde tricolon komt in §143 voor.

in Sullae praesidiis: een belangrijke punt; als vader Roscius in de burgeroorlog aan de kant van Sulla had gestaan, is het hoogst onwaarschijnlijk (en bovendien in strijd met zijn eigen wet) dat Sulla hem later op een proscriptielijst zou hebben gezet.

in summo otio: otium zal later in zijn carrière een belangrijke politieke boodschap voor Cicero worden en de status van een staatsman aanduiden nadat hij zijn officiële ambten heeft vervuld; hier staat het woord echter als het tegendeel van van oorlog en betekent vrede.

otio: hier ‘vredestijd’; zie Pinkster s.v. otium 5.

Romae: locativus (‘in Rome’).

sin autem constat ... occisum esse: het subject van de a.c.i. (eum of Sex. Roscium) wordt niet uitgedrukt.